Funk Music


To funk είναι το μουσικό είδος που εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας των ’60s, όταν οι Αφρο-Αμερικάνοι μουσικοί άρχισαν να ανακατεύουν soulsoul jazz και rhythm and blues με μία πιο ρυθμική, χορευτική, νέα μουσική φόρμα. Η funk μουσική δε δίνει πλέον έμφαση τόσο στη μελωδία και την αρμονία, αλλά φέρνει στο προσκήνιο το δυνατό ρυθμικό groove του ηλεκτρικού μπάσου και των drums.

Ο Ορισμός

Η λέξη «funk», παλιότερα σήμαινε οσμή του σώματος ή μυρωδιά της σεξουαλικής συνεύρεσης, κοινώς αποτελούσε βρισιά ή τέλος πάντων κάτι πολύ χυδαίο. Οι Αφρο-Αμερικάνοι μουσικοί άρχισαν να χρησιμοποιούν τον όρο «funk» σε μουσική με ήρεμο, μελωδικό groove και αργότερα στη μουσική με επίμονο ρυθμό, λόγω της συσχέτισης της λέξης με το σεξ. Αυτή η πρώτη μορφή της μουσικής έδειξε το δρόμο στους μετέπειτα μουσικούς. Η μουσική ήταν αργή, σέξι, χαλαρή, προσδιοριζόμενη από το riff και χορευτική. Το funky σχεδόν πάντα χαρακτήριζε όλες αυτές τις αξίες. Σε jam sessions, οι μουσικοί θα ενθάρρυναν ο ένας τον άλλο να ‘πάνε πιο κάτω’ λέγοντας, «Τώρα βάλε λίγη βρώμα μέσα («stink»/funk) στο κομμάτι!»

Οι Μουσικές Ρίζες

Το νωρίτερο έως το 1907, τα jazz κομμάτια είχαν τίτλους όπως το «Funky Butt» του Buddy Bolden. Το αργότερο μέχρι τα τέλη των ’50s και αρχές των ’60s, όταν η «funk» και το «funky» χρησιμοποιούνταν κατά κόρον στο πλαίσιο της soul, οι όροι μπορούσαν να θεωρηθούν ακόμη και τότε χοντροκομμένοι και ακατάλληλοι για να λέγονται μπροστά σε πολύ κόσμο. Σύμφωνα με μία πηγή, ο γεννημένος στη Νέα Ορλεάνη και drummer Earl Palmer ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τη λέξη «funky» για να εξηγήσει σε άλλους μουσικούς ότι η μουσική τους έπρεπε να γίνει πιο χορευτική και ‘κοφτή’.

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μουσικής των Αφρο-Αμερικάνων, το έχουμε γράψει άπειρες φορές σε αυτό το blog, είναι βαθιά ριζωμένα στις μουσικές παραδόσεις της Δυτικής Αφρικής και βρήκαν την πρώτη τους έκφραση μέσα από τα spirituals, τα τραγούδια της δουλειάς, τα gospel και τα blues. Ο James Brown και άλλοι θεωρούν ότι ο Little Richard ήταν ο πρώτος στα μέσα των ’50s που χρησιμοποίησε το funk μέσα στο rock and roll ρυθμό.

Η Εξέλιξη

1960s: Ο James Brown και η Εξέλιξη της funk

Αφρο-Αμερικάνοι τη δεκαετία των '60s

Μέχρι τα μέσα των ’60s, ο James Brown εξέλιξαν ένα είδος ρυθμού πολύ ιδιαίτερου που έδινε έμφαση στο downbeat – πάντα με έμφαση στο πρώτο beat κάθε μέτρου – αντί για το backbeat που ήταν χαρακτηριστικό της Αφρο-Αμερικάνικης μουσικής. Ο Brown συχνά φώναζε στην ορχήστρα του το σύνθημα «On the one!«, αλλάζοντας έτσι την έμφαση που έδιναν τα κρουστά από το ένα-δύο-τρία-τέσσερα του backbeat της παραδοσιακής soul στο ένα-δύο-τρία-τέσσερα του downbeat. Αυτός ο ρυθμός σηματοδότησε την αλλαγή στη μουσική του Brown που τελικά έγινε το σήμα κατατεθέν του, ξεκινώντας με το hit single του 1964, «Out of Sight» και την επιτυχία του 1965, «Papa’s Got a Brand New Bag«.

Οι νεωτερισμοί του Brown έφεραν τη funk μουσική music στο προσκήνιο με κυκλοφορίες όπως τα κομμάτια «Cold Sweat» (1967), «Mother Popcorn» (1969) και «Get Up (I Feel Like Being A) Sex Machine» (1970), αφήνοντας πίσω το δωδεκάμετρο των blues που κυριαρχούσε στις πρώτες του επιτυχίες. Αντί για αυτό, η μουσική του Brown ήταν πλέον γεμάτη από «πιασάρικα, επικά φωνητικά» βασισμένα σε «εκτενείς αυτοσχεδιασμούς» κατά τους οποίους χρησιμοποιούσε τη φωνή του ως «ένα κρουστό με τακτικά ρυθμικά γρυλίσματα και με ρυθμικές πατέντες που έμοιαζαν σε Δυτικο-Αφρικάνικους πολυ-ρυθμούς» — μία παράδοση που προέρχεται από τα Αφρο-αμερικάνικα τραγούδια των αγρών. Καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του, τα μανιασμένα φωνητικά του Brown, μαζί με τις τσιρίδες και τα γρυλίσματα, έβαλαν την «ατμόσφαιρα ευφορίας και έκστασης της εκκλησιαστικής παράδοσης των μαύρων» σε ένα πιο κοσμικό πλαίσιο.

Σε μία συνέντευξή του το 1990, ο Brown αιτιολόγησε την αλλαγή του ρυθμού του στη μουσική του ως εξής: «Άλλαξα από το upbeat στο downbeat…. Ήταν τόσο απλό, αλήθεια». Σύμφωνα με το Maceo Parker, τον πρώην σαξοφωνίστα του Brown, παίζοντας σε downbeat ήταν πολύ δύσκολο για τον ίδιο και του πήρε καιρό για να το συνηθίσει.

Άλλα μουσικά συγκροτήματα πήραν τα riffs, τους ρυθμούς και το φωνητικό ύφος που εξέλιξε ο James Brown και η ορχήστρα του και το είδος άρχισε να υψώνει ανάστημα. Οι Dyke & the Blazers από το Phoenix, Arizona, κυκλοφόρησαν το «Funky Broadway» το 1967, ίσως τον πρώτο δίσκο της εποχής της soul που είχε τη λέξη «funky» στον τίτλο. Ωστόσο, στην Δυτική Ακτή, ο Charles Wright & the Watts 103rd Street Rhythm Band κυκλοφορούσαν funk κομμάτια με το πρώτο τους album το 1967, φτάνοντας στο απόγειο με το κλασικό «Express Yourself» το 1970.

Οι Meters καθόρισαν το funk στη Νέα Ορλεάνη, ξεκινώντας με τις Top Ten R&B επιτυχίες «Sophisticated Cissy» και «Cissy Strut» το 1969. Ένα άλλο συγκρότημα του προσδιόρισε το funk τη δεκαετία που ερχόταν ήταν φυσικά The Isley Brothers, των οποίων το funky 1969 #1 R&B hit, «It’s Your Thing«, σηματοδότησε τη νέα εποχή στην Αφρο-αμερικάνικη μουσική, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ τη του Jimi Hendrix και την upbeat soul των Sly & the Family Stone και των Mother’s Finest.

1970’s: Η P-Funk

Στα ’70s και αρχές των ’80s, μία ομάδα μουσικών προχώρησαν το «funk rock» αρκετά  πιο πέρα με την προσέγγιση του πρωτοπόρου George Clinton, με τις βασικές του ορχήστρες Parliament και αργότερα τους Funkadelic. Μαζί δημιούργησαν ένα νέο είδος funk ήχου, σαφώς επηρεασμένου από τη jazz και την psychedelic rock. Αυτά τα δύο συγκροτήματα είχαν αρκετά κοινά μέλη και συχνά αναφέρονταν σε αυτούς ως «Parliament-Funkadelic«. Η τεράστια απήχηση που είχε η μουσική των Parliament-Funkadelic ήταν ο λόγος για να προκύψει και ο όρος «P-Funk«, που αναφερόταν στη μουσική των συγκροτημάτων του George Clinton που αποτελούσε ένα πλέον ξεχωριστό νέο υποείδος της funk μουσικής.

Το «P-funk» άρχισε επίσης να σημαίνει η πεμπτουσία της συγκεκριμένης μουσικής,έγινε ταυτόσημο της ανώτερης ποιότητας, αφού στους στίχους του «P-Funk (Wants to Get Funked Up)» μία επιτυχία των Parliament από το κλασικό album «Mothership Connection» λένε: I want the bomb. I want the P-Funk. I want my funk uncut.

Τα ’70s ήταν η δεκαετία κατά την οποία η funk γνώρισε το απόγειό της. Ο George Clinton έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στην ορχήστρα Bootsy’s Rubber Band και αρκετά άλλα συγκροτήματα τα οποία έδεσε, συμπεριλαμβάνοντας τους Parlet, the Horny Horns και the Brides of Funkenstein, όλα μέρος του P-Funk κοινοπραξίας.

Η funk εξήχθη στην Αφρική τέλη των ’60s και αναμίχθηκε με το αφρικανικό τραγούδι και ρυθμούς για να πάρει μορφή το νέο είδος, Afrobeat. Ο Fela Kuti ήταν ο Νιγηριανός μουσικός που εφηύρε τόσο τη μουσική όσο και τον όρο «Afrobeat».

Αρχές των ’70s, όταν η funk είχε γίνει πλέον της μόδας, καλλιτέχνες όπως οι Parliament FunkadelicRufus & Chaka Khan, Isley BrothersSly and the Family StoneOhio PlayersLabelleConfunkshun, μεταξύ άλλων, ήταν στην κορυφή και παίζονταν πολύ συχνά στο ραδιόφωνο, σύμφωνα όμως με το περιοδικό Billboard, μόνο οι Sly & the Family Stone είχαν singles που ανέβηκαν στο Νο1 των charts. Το 1970 η Νο1επιτυχία ‘Thank You (Falettinme Be Mice Elf Agin)’  όπως και το ‘Family Affair’ το 1971 έφερε στους Sly και τη funk την επιτυχία σε διαφορετικά κοινά και φυσικά ακόμη μεγαλύτερη αναγνώριση, αντίθετα με κάποιους ισότιμα ταλαντούχους αλλά όχι τόσο δημοφιλείς καλλιτέχνες, όλα αυτά ακριβώς πριν την εμφάνιση της disco. O Herbie Hancock μπαίνοντας στο χώρο της funk το 1973 με το album «Head Hunters«, συνέχισε να παίζει funk για το υπόλοιπο της καριέρας του. Για την ακρίβεια όλα τα albums του μετά το «Head Hunters» και καθ’ όλη τη διάρκεια των 70’s ήταν επηρεασμένα κυρίως από τη funk. Ήταν ο πρώτος μεγάλος jazz καλλιτέχνης που έκανε μεταγραφή στη funk.

Η disco χρωστάει πολλά στη funk. Πολλά πρώιμα τραγούδια disco και καλλιτέχνες ήρθαν απευθείας από τη funk. Μερικές disco επιτυχίες, όπως για παράδειγμα «I’m Your Boogie Man» από τους KC & The Sunshine Band, «I’m Every Woman» της Chaka Khan, γνωστή και ως η ‘Βασίλισσα της Funk Soul’ και το «Le Freak» των Chic, συμπεριέλαβαν riffs και ρυθμούς παρόμοιους με αυτούς της funk.

1980s: Η Απογυμνωμένη funk

Τα ’80s, κυρίως ως αντίδραση ενάντια στην κυριαρχία της disco, πολλά από τα βασικά στοιχεία που είχα διαμορφώσει την ουσία της P-Funk φόρμουλας άρχισαν να δημιουργούνται από synthesizers και ηλεκτρονικά μηχανήματα. Τα πνευστά (τρομπέτες και σαξόφωνα) αντικαταστάθηκαν από synth πλήκτρα και τα πνευστά που απέμειναν είχαν απλές γραμμές και ελάχιστα solos. Τα κλασικά πλήκτρα της funk, όπως το Hammond B3 και το πιάνο Fender Rhodes άρχισαν να αντικαθίστανται από νέα ψηφιακά synthesizers όπως το Yamaha DX7. Ηλεκτρονικά drum machines έπαιρναν τη θέση των «funky drummers» του παρελθόντος καθώς και το slap και pop ύφος του μπάσου έχανε την πρωτοκαθεδρία του από τις μπασογραμμές των synth πλήκτρων. Οι στίχοι επίσης των funk τραγουδιών άρχισαν να αλλάζουν από υπονοούμενα και υπαινιγμούς σε πιο γραφικούς και απροκάλυπτα σεξουαλικούς.

Ο Rick James ήταν ο πρώτος funk μουσικός των ’80s που αντιλήφθηκε την ουσία και συνέχισε την P-Funk των ’70s. Το album του 1981  Street Songs με τα singles «Give It To Me Baby» και «Super Freak» τον έκαναν superstar και έστρωσαν το δρόμο για τη μελλοντική συνέχεια της funk.

Ο Prince χρησιμοποιούσε παρόμοια απλή ενορχήστρωση με αυτή του Rick James και επηρέασε τη funk στο βαθμό που είχε κάνει και στο παρελθόν ο James Brown. Ο Prince συνδύασε combined ερωτισμό με τεχνολογία, μουσική πολυπλοκότητα και μία προκλητική περσόνα επί σκηνής για να δημιουργήσει ένα μουσικό κόσμο, τόσο φιλόδοξο και ευφάνταστο όσο αυτόν της P-Funk.

Τα συγκροτήματα που ξεκίνησαν της εποχή της P-Funk ενσωμάτωσαν τη σεξουαλικότητα του Prince και τελευταίας τεχνολογίας μηχανήματα για να συνεχίσουν τις funk επιτυχίες. Οι CameoZapp, The Gap Band, The Bar-Kays, και The Dazz Band έκαναν τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους στα ’80s, αλλά από το δεύτερο μισό της δεκαετίας, η funk έχασε της εμπορική της διάσταση.

Ο Afrika Bambaataa, επηρεασμένος από τους Kraftwerk, οδήγησε στο electro funk, με το μινιμαλιστικό γεμάτο drum machines funk κομμάτι «Planet Rock» το 1982. Επίσης γνωστό απλά και ως electro, αυτό το είδος funk παιζόταν από synthesizers και ηλεκτρονικούς ρυθμούς από το drum machine TR-808. Ακολούθησε το single «Renegades of Funk» το 1983.

Η funk έγινε διεθνές είδος μουσικής και υιοθετήθηκε από πάρα πολλές χώρες του κόσμου, ενσωματώνοντας κάθε φορά πολιτισμικά στοιχεία του τόπου στον οποίο παίζεται.

Πρόσφατες Εξελίξεις

Αν και η funk υπερκεράστηκε από πιο εμπορικά είδη λόγω του ραδιοφώνου όπως η hip hopContemporary R&B και το New Jack Swing, η επιρροή της είναι ακόμη παρούσα. Rock συγκροτήματα άρχισαν να ενσωματώνουν στοιχεία funk στον ήχο τους, δημιουργώντας νέους συνδυασμούς όπως τα «funk rock» και «funk metal«. Οι Red Hot Chili PeppersLiving ColourJane’s AddictionPrincePrimusFishboneFaith No MoreInfectious GroovesIncubus και Rage Against the Machine κάνουν γνωστό το είδος των funk πρωτοπόρων σε νεότερα κοινά κατά τα μέσα και τέλη των ’80s αλλά και κατά τη διάρκεια των ’90s. Αυτά τα συγκροτήματα ενέπνευσαν αργότερα το underground funkcore κίνημα μετά τα τέλη των ’90s, το οποίο αποτελείται από καλλιτέχνες όπως οι OutkastMalina MoyeVan Hunt και Gnarls Barkley.

Τα ’90s, καλλιτέχνες της acid jazz όπως οι Brand New HeaviesIncognitoGallianoOmar και Jamiroquai συνέχισαν να χρησιμοποιούν αρκετά στοιχεία της funk στη μουσική τους. Ωστόσο δεν πλησίασαν ποτέ την εμπορική επιτυχία της funk όταν βρισκόταν στο απόγειο, ίσως με εξαίρεση τους Jamiroquai των οποίων το album ‘Travelling without Moving’ πούλησε περίπου 11.5 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Την ίδια ώρα στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ορχήστρες που παίζουν σε pubs, όπως οι SupergrooveSkunkhour και The Truth, διατήρησαν μία πιο ορχηστρική εκδοχή της funk.

Μέχρι τα τέλη των ’80s οι hip hop καλλιτέχνες συνήθιζαν να χρησιμοποιούν samples από παλιά funk κομμάτια. Ο James Brown λέγεται πως είναι ο καλλιτέχνης που τον έχουν σαμπλάρει περισσότερο από κάθε άλλο στην ιστορία του hip hop.

Μέχρι τα μέσα των ’90s η nu-funk σκηνή πρωταγωνίστησε  παράγοντας νέο υλικό από ήχους και μελωδίες σπάνιων funk 45αριων. Η μεγάλη επιτυχία σε ευρύτερα κοινά ήρθε με την εμφάνιση της Sharon Jones το 2005 στην εκπομπή Late Night with Conan O’Brien.

Αρχές των ’00s, εμφανίζονται μερικά punk funk συγκροτήματα όπως οι Out Hud που ανήκουν στην indie rock σκηνή. Η ανεξάρτητη μπάντα Rilo Kiley, παράλληλα με την πειραματική τους διάθεση για διάφορα είδη της rock, ενσωμάτωσαν funk στοιχεία στο κομμάτι τους «The Moneymaker» από το album Under the Blacklight. Ο Prince, με τα τελευταία albums του αναβίωσε το funk ήχο με τραγούδια όπως «The Everlasting Now«, «Musicology«, «Ol’ Skool Company» και «Black Sweat«.

Η funk χρησιμοποιήθηκε και σε μοντέρνους ήχους των Urban PopR&B από πολλές γυναίκες τραγουδίστριες όπως τη Beyoncé Knowles με την επιτυχία του 2003 «Crazy In Love» (που χρησιμοποιεί samples από τους Chi-Lites «Are You My Woman«), τη Jennifer Lopez το 2005 με το Get Right (με samples από του Maceo Parker «Soul Power ’74«) και επίσης η Amerie με το τραγούδι της 1 Thing (από τους The Meters «Oh, Calcutta!«).

Πηγές: Wikipedia, Allmusic.com

4 σχόλια στο Funk Music

    1. Χρόνια πολλά και σε σενα Soul Brother!!!
      Πάντα με σκλαβώνεις με τα καλά σου λόγια! Καλή και groov-ατη χρονιά να έχουμε.
      Και στο επόμενο πάρτι να είστε εδώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s