Skip James


Skip James, ο κορυφαίος τραγουδιστής blues του Delta

Ήταν ο πιο ιδιαίτερος ανάμεσα σε τόσους μουσικούς των blues. Έπαιζε εξίσου καλά κιθάρα και πιάνο. Ενώ πολλοί λιγότερο καλοί, από αυτόν, blues καλλιτέχνες είχαν ως όνειρο ζωής να ηχογραφήσουν, ο ίδιος αρνήθηκε την πρόταση που του έγινε και όταν τελικά έκανε δίσκο, προς το τέλος της ζωής του και όταν τον είχαν ξανανακαλύψει τη δεκαετία των ’60s, το έκανε με μισή καρδιά. Αντί για τις βαθιές και άγριες φωνές που σχετίζονται με τον τρόπο που τραγουδάνε τα blues, τουλάχιστον οι πρώτοι bluesmen, αυτός τα ερμήνευσε σα να θρηνεί, με τη χαρακτηριστική ψιλή φωνή του. Αλλά αυτή η εξωπραγματική φωνή, η αξέχαστη κιθάρα και τα staccato ξεσπάσματα στο πιάνο του Skip James, συνέβαλαν σε μερικά από τα καλύτερα και διαχρονικά τραγούδια blues που ηχογραφήθηκαν ποτέ.

Ο Nehemiah Curtis James γεννήθηκε στις 21 Ιουνίου του 1902 σε ένα νοσοκομείο για Αφρο-Αμερικάνους στην πόλη Yazoo του Mississippi. Μεγάλωσε στη φυτεία Woodbine λίγο πιο έξω από την Betonia του Mississippi. Όπως ήταν φυσικό η μουσική τον τράβηξε από πολύ μικρή ηλικία. Ως παιδί άκουγε τους Henry Stuckey και Rich Griffin να παίζουν σε γιορτές για χορό τα Σαββατόβραδα. Αμέσως μετά τραγουδούσε ό,τι τραγούδι είχε ακούσει συνεχώς, με αποτέλεσμα η μητέρα του να του αγοράσει μία κιθάρα των $2.50. Ως έφηβος, έπαιζε στο organ που είχε η θεία του και η μητέρα του τον ενθάρρυνε να συνεχίσει, στέλνοντάς τον να μάθει πιάνο. Παρ’ όλ’ αυτά ο James ήταν γεννημένος μουσικός, αφού το ταλέντο ξεπερνούσε κατά πολύ τη μουσική εκπαίδευση στην οποία είχαν πρόσβαση τα μαύρα παιδιά που μεγάλωναν στις φυτείες του Νότου. Αυτοδίδακτος πιανίστας, αφού έμαθε παρατηρώντας ένα μουσικό – αγρότη σε ένα ταβερνείο και αυτοδίδακτος κιθαρίστας, αφού έμαθε να παίζει όταν ο Henry Stuckey του έδειξε πώς να κουρδίζει την κιθάρα του σε ανοικτή μι ελάσσονα. Τόσο το παίξιμο της κιθάρας, όσο και του πιάνου από το James είχαν από την αρχή ένα μοναδικό και ιδιαίτερο ήχο στο χώρο των blues.

O James έφυγε από την Betonia γύρω στο 1919, δουλεύοντας από μέρος σε μέρος ως εργάτης για τα προς το ζην. Έκανε αρκετές δουλειές, νόμιμες και μη, όπως ξυλέμπορος, έβαζε ράγες στα τρένα, νταβατζής, ιεροκήρυκας, λαθρέμπορος αλκοόλ και άλλες. Ο James ήταν προϊόν ένας βίαιου και χωρίς νόμους κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο επιτρέπονταν τα πάντα, αρκεί να μην ενοχλούσαν την κοινωνία των λευκών. Οπλοφορούσε συνεχώς και μια φορά μάλιστα ‘άδειασε’ το όπλο του σε μία μονομαχία για χάρη μίας γυναίκας, δήλωσε ο ίδιοςμε ιδιαίτερη περηφάνια, στο βιογράφο Stephen Calt. Ο Calt υποθέτει μάλιστα, ότι το ψευδώνυμο του James (εννοώντας το Skip, που σημαίνει και ‘αλλάζω μέρος’)προέκυψε από τις παράνομες δραστηριότητές του, που τον ανάγκαζαν να αλλάζει πόλεις ταχύτατα και όχι για τις χορευτικές του δυνατότητες, όπως ο James ισχυρίζεται.

Ο νεαρός τότε Skip James άρχισε να σκέφτεται να γίνει επαγγελματίας μουσικός. Στην αρχή ήθελε να παίζει μόνο για τον εαυτό του και τους φίλους του. Για σχεδόν όλη τη δεκαετίας των ’20s έπαιζε μουσική χωρίς να παίρνει ούτε τσακιστή δεκάρα. Ήταν επιτυχημένος λαθρέμπορος υπό την προστασία ενός λευκού ιδιοκτήτη φυτείας. Κέρδιζε πολλά περισσότερα από το να πουλάει παράνομα whiskey, απ’ ότι θα κέρδιζε στον επικίνδυνο κόσμο των ταβερνείων για μαύρους του Νότου. Το 1927, η Okeh Records τον προσέγγισε για να ηχογραφήσει τα κομμάτια του. Ο James αρνήθηκε. Ο Calt πιστεύει ότι η σκιώδης εγκληματική ζωή του James ίσως να οφειλόταν στην άρνηση, οι δίσκοι ενδεχομένως και να του έφερναν αρκετή δημοσιότητα, που φυσικά δεν ήθελε. Ο James πείστηκε να δει τον H.C. Spier το Φεβρουάριο του 1931.

Ο Spier ήταν παράλληλα επιπλοποιός και κυνηγός ταλέντων, ανακαλύπτοντας μόνος του σχεδόν όλους τους κορυφαίους bluesmen Mississippi τη δεκαετία των ’20s και αρχές ’30s, μεταξύ των άλλων και τους Tommy Johnson, Ishmon Bracey, Bo Carter και τον θρυλικό Charlie Patton. Ο James έπαιξε λίγο από το «Devil Got My Woman» και ο Spier ενθουσιάστηκε. Την επόμενη μέρα του έφερε το συμβόλαιο και ένα εισιτήριο τρένου για το Wisconsin, όπου και η Paramount Records είχε ένα studio. Στο Grafton του Wisconsin, ο James φαίνεται να ηχογράφησε 18 κομμάτια—αργότερα θα θυμόταν ότι είχε κάνει 26. Όπως και να’χει ήταν ένα σημάδι ότι είχε εντυπωσιάσει το Spier και την Paramount—αφού ηχογράφησε περισσότερα κομμάτια σε ένα session, απ’ ότι οποιοσδήποτε άλλος καλλιτέχνης της Paramount, εκτός του Charlie Patton.

Συνοδεύοντας μόνος του τη φωνή του, ο James ηχογράφησε τραγούδια που αργότερα θεωρήθηκαν ως κλασικά για τα ηχογραφημένα blues: «Devil Got My Woman,» «I’m So Glad,» «Hard Time Killin’ Floor,» «Special Rider Blues» στην κιθάρα του και τα «If you Haven’t Any Hay, Get On Down The Road» και «22-20 Blues» στο πιάνο, στα οποία είχε απότομες παύσεις και εκρηκτικά γεμίσματα.


Ο πρώτος δίσκος που κυκλοφόρησε η Paramount την άνοιξη του 1931 ήταν το «Hard Time Killin Floor Blues» μαζί με το «Cherry Ball Blues». Τυπώθηκαν μόνο 650 αντίτυπα. Η Paramount δεν κυκλοφόρησε παραπάνω από 300 αντίτυπα από όλες τις ηχογραφήσεις του James, παρ’ όλ’ αυτά έβγαλαν το πέμπτο του 78 στροφών που ήταν το «I’m So Glad» με το «Special Rider Blues», το οποίο ο Calt το θεώρησε «ίσως το καλύτερο από τα 78 στροφών blues που κυκλοφόρησαν ποτέ». Αλλά η οικονομική κρίση του ’30 ήταν στο απόγειό της και το κοινό των blues ήταν αυτό που επλήγη περισσότερο από όλα, με την Paramount πολύ κοντά στη χρεοκοπία.

Λίγο μετά την ηχογράφηση, ο James συνάντησε ξανά τον πατέρα του, που είχε να τον δει από τα παιδικά του χρόνια. Ο πατέρας James ήταν πάστορας και ζήτησε από το γιο του να πάει στο Dallas για να μπει σε σχολείο και να γίνει και αυτός με τη σειρά του πάστορας. Ο James το δέχτηκε, αλλά το πιο σοβαρό εμπόδιο για τη νέα του θρησκεία και κατ’ επέκταση ζωή ήταν τα blues, που θεωρούνταν ‘η μουσική του Διαβόλου’ και έπρεπε να τα παρατήσει. Ο Spier επαναπροσέγγισε τον James το 1932 για να ηχογραφήσει για τη Victor Records, αλλά φυσικά ο James αρνήθηκε. Για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια η μόνη μουσική που ο Skip James θα έπαιζε θα ήταν αποκλειστικά spirituals.

Αν και μυστηριώδης η μουσική του James παρέμεινε αξέχαστη. Άλλοι blues καλλιτέχνες ηχογράφησαν τα τραγούδια του κατά τη διάρκεια των ’30s. Οι Charlie και Joe McCoy ηχογράφησαν το «Devil Got My Woman» για τη Decca το 1934. Το 1943, δύο λευκοί συλλέκτες της jazz απέκτησαν μία δοκιμαστική ηχογράφηση από το «Little Cow And Calf is Gonna Die Blues» και στη συνέχεια το επανακυκλοφόρησαν στη δική τους εταιρεία. Ήταν η πρώτη επανακυκλοφορία blues τραγουδιού για την αγορά των λευκών συλλεκτών και πούλησε περίπου 300 αντίγραφα — όσα περίπου και η Paramount είχε τυπώσει για το ίδιο κομμάτι.

Το 1948 ο James παραιτήθηκε από μία δουλειά σε ορυχείο του Birmingham και επέστρεψε στη Betonia, αποφασισμένος να συνεχίσει την καριέρα του στη μουσική. Αλλά οι Αφρο-Αμερικάνοι του Mississippi είχαν ελαττωθεί σημαντικά σε πληθυσμό. Η μόδα των παραδοσιακών blues είχε ξεφτίσει. Τα ηλεκτρικά blues, επονομαζόμενα και ως Chicago blues ήταν στο απόγειο. Ο χρόνος είχε περάσει, αφήνοντας το Skip James και την ακουστική του κιθάρα πίσω στο παρελθόν. Έπαιζε μόνο περιστασιακά σε καμιά γιορτή στην πόλη. Τελικά ο James εξαφανίστηκε από τη Betonia. Προφανώς εγκατέλειψε την πόλη για μία ακόμη φορά, αφού πούλησε μία σοδειά βαμβάκι και με τα δανεικά από έναν ξάδερφό του πήγε να ανοίξει το δικό του μαγαζί στο Memphis.

Μέχρι τα ’50s οι συλλέκτες είχαν αναδείξει τους δίσκους του Skip James σε ανεκτίμητης αξίας προϊόντα. Αρχές δεκαετίας ’60s η αναβίωση των blues ήταν καθοδόν και τρία από τα τραγούδια του είχαν επανακυκλοφορήσει σε συλλογές για τα πρώιμα blues. Οι νεαροί λάτρεις των blues βάλθηκαν να ανακαλύψουν τα ίχνη του James και άλλους γέρους που είχαν ηχογραφήσει αυτούς τους παλιούς, γεμάτους scratch δίσκους. Ο James ήταν ο πιο δύσκολος να βρεθεί. Μέχρι που το 1964 ο κιθαρίστας John Fahey και δύο φίλοι του τον εντόπισαν στο Tunica του Arkansas, όπου και βρισκόταν σε ένα νοσοκομείο να παλεύει με καρκίνο. Τελικά τον έπεισαν να ξανακάνει εμφανίσεις και η πρώτη δημόσια ήταν στο Newport Folk Festival την ίδια χρονιά. Έπαιξε ένα set εννιά λεπτών, τέσσερα τραγούδια όλα κι όλαl, αλλά αυτή η εμφάνιση -σύμφωνα με τον Calt στο I’d Rather be the Devil – ήταν «για πολλούς λάτρεις των blues, η πιο συγκινητική στιγμή του festival.»

Διαρκώς σε πόνο αφού κανείς δεν τον κούραρε, ο James αρχικά δεν ήταν σε θέση να ηχογραφήσει δίσκο, παρά το ενδιαφέρον πολλών δισκογραφικών εταιρειών. Τον Ιούλιο του 1965, έλαβε $200 για ένα session για τη Melodeon Records, το οποίο και αργότερα κατέληξε στη δημιουργία ενός album με τίτλο Skip James: Greatest of the Delta Blues Singers. Αργότερα θα ηχογραφούσε δύο LPs για τη Vanguard, το Skip James Today! και το Devil Got My Woman. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια της ζωής του έκανε πού και πού ζωντανές εμφανίσεις σε καφενεία στη Βορειοανατολική ακτή, αλλά η καταθλιπτική μουσική του, τον έκανε ιδιαίτερα αντιπαθή σε ιδιοκτήτες clubs. Ούτε όμως και οι δίσκοι του έχαιραν ιδιαίτερης επιτυχίας.

Ένας ακόμη λόγος που συνέβαλε στο να μην καταξιωθεί έστω και στα τελευταία του, ήταν και το ότι είχε αρχίσει να χάνει τη μουσική του ποιότητα. Όταν εισερχόταν στο χώρος της θρησκείας είχε απαρνηθεί τα blues. Ο Calt έγραφε στο I’d Rather be the Devil: «Λίγο πριν το θάνατό του, ο James είχε πει στο συγγραφέα του βιβλίου ότι θεωρούσε τα blues αμαρτωλή μουσική. Συμβιβάστηκε και τα ερμήνευσε με τη λογική του, αλλά επίτηδες αρνήθηκε να τα παίξει με την ψυχή του, όταν του το ξαναζήτησαν. Αυτό που ο James φοβόταν περισσότερο από όλα ήταν να γίνει ο μαγευτικός blues ερμηνευτής που ήταν το 1931 και έτσι να μυήσει και άλλους στην αμαρτία αυτής της μουσικής. «Το να νιώθεις αυτή τη μουσική, σε ηλεκτρίζει», είχε πει. «Θα μολύνει τους ανθρώπους». Ωστόσο το κοινό του ήταν απόλυτα ικανοποιημένο με ό,τι ο James του προσέφερε, αφού έβλεπαν σε αυτόν αυτό που συμβόλιζε, χωρίς να δίνουν ιδιαίτερη σημασία σε αυτό που έπαιζε.

Μένοντας στη Philadelphia με την τρίτη του σύζυγο, ο James ήταν εντελώς απένταρος στα τελευταία του χρόνια, μέχρι δηλαδή το συγκρότημα των Cream να ηχογραφήσει το «I’m So Glad» για να αποδώσει στο James τα πνευματικά δικαιώματα του συνθέτη και στιχουργού. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να λάβει μία επιταγή κοντά στις $10, 000. Ο Skip James πέθανε στις 3 Οκτωβρίου το 1969 στη Philadelphia. Μπήκε στο Blues Foundation Hall of Fame το 1992.

Πηγή: Answers.com

Video
Devil Got My Woman: Blues At Newport 1966, Vestapol 13049.

Βιβλία
Calt, Stephen, I’d Rather Be the Devil: Skip James and the Blues, Da Capo, 1994.
Guralinick, Peter. The Listener’s Guide to the Blues, Facts on File, 1982.

Online
http://www.hub.org/bluesnet/artists/skip.james.html
http://www.biograph.com
http://www.eyeneer.com/America/Genre/Blues/Profiles/skip.james.html

Δισκογραφία

Paramount 78s: 1931

Rediscovery: 1964–1969 James, despite poor health, recorded several LPs worth of music, mostly revisiting his 1931 sides, traditional music, and spirituals; but along with these, he sang a handful of newly-penned blues meditating on his illness and convalescence. Unfortunately, these five prolific years have not been thoroughly documented: recordings, outtakes, and interviews not released on James’s few proper LPs (which, themselves, have been endlessly cannibalized and reissued) are scattered among many small label compilations. Previously unreleased performances continue to be found, released, and left largely unexplained — sometimes hours’ worth at a time. CD releases comprising entirely previously available material are denoted below (†).

  • Skip James Melodeon – MLP-7321, 1964
  • Greatest of the Delta Blues Singers Biograph, 1964
  • She Lyin Adelphi, 1964 (first released: Genes, 1996)
  • Skip James Today! Vanguard, 1965
  • Devil Got My Woman Vanguard, 1968
  • I’m So Glad Vanguard, 1978
  • Live: Boston, 1964 & Philadelphia, 1966 Document, 1994
  • Skip’s Piano Blues, 1964 (Genes, 1998)
  • Blues From the Delta Vanguard, 1998 (two unreleased recordings)
  • The Complete Bloomington, Indiana Concert – March 30, 1968 Document, 1999
  • Skip’s Guitar Blues, 1964(?) (Genes, 1999)
  • Studio Sessions: Rare and Unreleased, 1967 (Vanguard, 2003)
  • Hard Time Killing Floor Blues Biograph, 2003†
  • Heroes of the Blues: The Very Best of Skip James Shout!, 2003
  • Hard Time Universe, 2003†

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s