Blues Styles


Κατ’ αρχήν τα blues μαζί με τη jazz, έχουν τα περισσότερα ρεύματα που αποδεικνύουν τη μακροβιότητα, αλλά και τη συνεχή εξέλιξη του είδους, περίπου ένα και κάτι αιώνα τώρα. Σίγουρα σημαντικό ρόλο έχουν παίξει οι περιοχές με τις ιδιαιτερότητές τους, η μουσική τεχνολογία και η δυνατότητα αυτοσχεδιασμού και πειραματισμού, που πολλές φορές καταλήγει στη γέννηση νέου ρεύματος. Όπως και να το κάνουμε πάντως τέσσερα είναι τα κυρίαρχα είδη και από αυτά θα ξεκινήσουμε για να ακούσουμε τους χαρακτηριστικότερους ήχους και να δούμε ποιοι είναι οι κυριότεροι εκπρόσωποι. Πάμε, λοιπόν, τα πράγματα από την αρχή…

Delta Blues

Η αρχή των πάντων και η αυθεντικότερη όλων των ειδών της blues μουσικής. Είναι γνωστά και ως Mississippi blues, αφού παιζόντουσαν -τέλη 19ου και αρχές εικοστού αιώνα- από περιπλανώμενους μαύρους στην περιοχή του Delta του Mississippi. Ο ήχος ακουστικός από κιθάρα και τη φωνή του τραγουδιστή, ενώ πού και πού μπορεί να συνοδεύονταν από φυσαρμόνικα και πιάνο. Ο καλλιτέχνης λειτουργούσε σχεδόν πάντα σόλο και επαναλάμβανε στίχους, περιμένοντας καμιά φορά και τη μουσική ανταπόκριση – επανάληψη ή απάντηση από το κοινό (call and response).

Χαρακτηριστικότεροι εκπρόσωποι και μεγάλοι καλλιτέχνες του είδους οι Charlie PattonRobert Johnson, και Son House.

Ένα δείγμα πώς ‘γεμίζει’ ο χώρος μόνο με κιθάρα και φωνή από το Son House – Death Letter

Memphis Blues

Το ιδιαίτερα ‘ζωντανό’ Memphis blues στυλ, που κυριάρχησε μεταξύ των ’20s και ’30s στο Memphis, του Tennessee, εκτός από το κλασικό ακουστικό blues, επηρεάστηκε από τα jug bands (με κωμικό και  jazz χαρακτήρα blues που παίζονταν από χειροποίητα μουσικά όργανα) όπως ήταν η Memphis Jug Band ή η Gus Cannon’s Jug Stompers. Ερμηνευτές όπως οι Frank Stokes, Sleepy John Estes, Robert Wilkins, Joe McCoy, Casey Bill Weldon και Memphis Minnie χρησιμοποίησαν ένα σωρό ασυνήθιστα όργανα όπως σκάφη για τα ρούχα, βιολί, καζού ή μαντολίνο. Η Memphis Minnie ήταν διάσημη για το βιρτουόζικο παίξιμο κιθάρας. Ο πιανίστας Memphis Slim ξεκίνησε την καριέρα του στο Memphis, αλλά το ξεχωριστό και ιδιαίτερο ύφος του ήταν πιο απαλό και είχε αρκετά swing στοιχεία. Πολλοί από τους blues μουσικούς στο Memphis έφυγαν για το Chicago, τέλη της δεκαετίας των ’30s και αρχές των ’40s, για να γίνουν ζωτικό μέρος του αστικού blues κινήματος, που θα αναμείγνυε τα ηλεκτρικά blues με την country.

Από τις κυρίες του είδους και της κιθάρας, η Memphis Minnie – I’m a Bad Luck Woman

Chicago Blues

Οι μουσικοί από το Delta μετακομίζουν στο Chicago, παρέα πάντα με τη μουσική τους. Βάζουν τις κιθάρες, τις φυσαρμόνικες και τα μπάσα τους στην πρίζα των ενισχυτών, προσέθεσαν πνευστά και drums και ξεκινούν τη μεγάλη σχολή των Chicago Blues, στην οποία κυρίαρχο ρόλο έπαιξαν τα αδέρφια από την Πολωνία, Chess και η ομώνυμή δισκογραφική τους, Chess Records, καθώς και η Checker Records, στις οποίες ανήκαν όλοι οι θρύλοι. Μικρότερες δισκογραφικές εταιρείες του χώρου ήταν οι Vee-Jay Records και J.O.B. Records. Οι Little Walter και Sonny Boy Williamson (Rice Miller) ήταν οι δημοφιλέστεροι δεξιοτέχνες της φυσαρμόνικας (ονομάζονταν και «harp» στην αργκό των blues) της πρώιμης σκηνής του Chicago. Ο μπασίστας και συνθέτης Willie Dixon ήταν επίσης μία από τις σημαντικότερες φιγούρες της ίδιας σκηνής, γράφοντας πολλά πλέον κλασικά κομμάτια του είδους, όπως τα «Hoochie Coochie Man«, «I Just Want to Make Love to You«, για το Muddy Waters και τα «Wang Dang Doodle» και «Back Door Man» για το Howlin’ Wolf.

Ο δικός μου αγαπημένος από το συγκεκριμένο είδος, ο μέγας Howlin’ Wolf – How Many More Years

Texas Blues

Τα Texas Blues εμφανίστηκαν αρχές του 20ου αιώνα από τους Αφρο-Αμερικανούς που δούλευαν σκληρά στις πετρελαιοπηγές, στα ράντσα και τα ξυλουργεία. Γύρω στα 20s, ο Blind Lemon Jefferson πρωτοπόρησε στο είδος, χρησιμοποιώντας αυτοσχεδιασμούς που έμοιαζαν με αυτούς της jazz. Η επίδραση του Jefferson χαρακτήρισε το είδος και ενέπνευσε κατοπινούς καλλιτέχνες όπως τους Lightnin’ Hopkins και T-Bone Walker. Κατά τη Μεγάλη Οικονομική Ύφεση των ’30s, πολλοί bluesmen μετακινήθηκαν προς άλλες πόλεις όπως τις GalvestonHouston και Dallas. Από αυτά τα αστικά κέντρα εμφανίστηκε ένα νέο κύμα δημοφιλών ερμηνευτών, όπως τον slide κιθαρίστα και τραγουδιστή gospel Blind Willie Johnson και η θρυλική φωνή Big Mama Thornton. Με έδρα το Houston, δισκογραφικές όπως η Duke/Peacock, ήταν -τη δεκαετία των ’50s- η αφετηρία για καλλιτέχνες που αργότερα θα ακολουθούσαν τον ηλεκτρικό ήχο των Texas blues, συμπεριλαμβανομένου των Johnny Copeland και Albert Collins.

Τέλη των ’60s και αρχές των ’70s αναδύθηκε το Texas rock-blues, ένα είδος που επηρεάστηκε από την country και τα blues-rock, με την κιθάρα σε πρωταγωνιστικό ρόλο να κρατάει ταυτόχρονα το ρυθμό, αλλά και να σολάρει. Από τους πιο γνωστούς της εποχής ήταν τα αδέρφια Johnny και Edgar Winter, που συνδύαζαν παραδοσιακά και στυλ του Νότου. Τη δεκαετία των ’70s,ο Jimmy Vaughan έκανε τους The Fabulous Thunderbirds και τα ’80s ο αδερφός του Stevie Ray Vaughan έγινε πασίγνωστος με το χρυσό ταλέντο στη κιθάρα, όπως επίσης και οι ZZ Top με το Southern rock ήχο τους.

Ο πρωτεργάτης του Texas Blues, Blind Lemon Jefferson – See That My Grave Is Kept Clean

Ο δημοφιλέστερος του μεταγενέστερου είδους, Stevie Ray Vaughan – Pride And Joy

Χωρίς να θέλουμε σε καμία περίπτωση να μειώσουμε την καλλιτεχνική σημασία και βαρύτητα των παρακάτω στυλ, συνεχίζουμε με τα εξίσου αξιόλογα παρακλάδια του ανεκτίμητου μουσικού κεφαλαίου των blues.

Classic female blues

Τα Classic female blues αποτελούν μία πρώτη μορφή της blues μουσικής, ιδιαίτερα δημοφιλούς τη δεκαετία των ’20s. Οι θεμελιωτές του είδους ήταν οι τραγουδίστριες όπως οι Ma Rainey, Bessie Smith και Ethel Waters και από τις πρώτες blues καλλιτέχνιδες που ηχογράφησαν και έκαναν γνωστή τη συγκεκριμένη μουσική στο ευρύτερο κοινό. Ήταν, μάλιστα και οι πρωτοπόρες στο χώρο της δισκογραφίας και δη μαύρες που μπήκαν στο χώρο.

New Orleans Blues

Κυρίαρχο ρόλο, αλλά όχι και μοναδικό έχουν το πιάνο και τα πνευστά, αφού τα New Orleans Blues ζωντανεύουν ρυθμούς της Καραϊβικής, μία ασταμάτητη εορταστική ατμόσφαιρα, στηριζόμενα στη μουσική Dixieland. Εμπεριέχει μία ζωηρή και χαρούμενη φυσικότητα στη μουσική, όσο θλιβεροί και να είναι οι στίχοι. Χαρακτηρίζεται επίσης από την κλασική νεα-ορλεάνικη νωχελικότητα, παρά τους πολύπλοκους ρυθμούς που πέφτουν χιλιοστά δευτερολέπτου πριν το beat. Τα φωνητικά από γλυκά και ήρεμα έως και χαλαρά μπορούν να καταλήξουν και στο άλλο άκρο, σε δυνατές φωνές gospel. Οι πιο γνωστοί εκπρόσωποι εδώ είναι οι κύριοι Professor Longhair, Guitar Slim και Snooks Eaglin.

Εδώ ο Guitar Slim – The Things That I Used To Do, γράφει τη δική του ιστορία

Country Blues

Είναι ο γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να σκιαγραφήσει το βάθος και το εύρος των πρώτων blues ακουστικής κιθάρας, ανεξάρτητα από την περιοχή και τις διαφοροποιήσεις (Piedmont, Atlanta, πρώιμο Chicago, ragtime, folk, songster, κ.λπ.). Αν και κυρίως έπαιζαν ακουστική κιθάρα, κάποιοι country-blues ερμηνευτές το γύρισαν αργότερα σε ηλεκτρική, χωρίς όμως να αλλάξουν ουσιαστικά το στυλ τους. Βασικοί παίκτες οι Henry Thomas, Skip James, Barbecue Bob, Leadbelly, Mississippi John Hurt, Lonnie Johnson, Blind Blake και Tommy Johnson.

Ακούμε τον Skip James – Crow Jane, έναν από τους πιο χαρισματικούς, αλλά και με πιο περίεργη πορεία bluesmen

Jump Blues

Τα jump blues είναι το πιο γρήγορο, με αρκετές επιρροές από jazz, στυλ που έγινε της μόδας τέλη των ’40s. Συνήθως καθοριζόταν από την επιβλητική παρουσία ενός τραγουδιστή μπροστά από μία μεγάλη ή μεσαία ορχήστρα που συνίστατο κυρίως από πνευστά. Ο ρυθμός είναι η κινητήριος δύναμης, τα φωνητικά γεμάτα ένταση και το τενόρο σαξόφωνο σολάρει δυνατά, όλα δηλαδή τα βασικά στοιχεία του προγόνου του rock & roll. Οι στίχοι είναι συνήθως ευχάριστοι (για γιορτές και πανηγύρια), σχετικοί με πονηρές ιστορίες. Η κιθάρα εδώ παίζει δευτερεύοντα ρόλο σε σχέση με τα υπόλοιπα είδη των blues, ενώ τα jump blues θεωρούνται η γέφυρα μεταξύ των παλιότερων ειδών blues και του big band jazz ήχου των ’40s.

Άξιοι εκπρόσωποι του είδους οι Amos Milburn, Johnny Otis, Roy Brown, Wynonie Harris, Louis Jordan και Big Joe Turner.

Εδώ ο Amos Milburn τραγουδάει Bad Bad Whiskey

West Coast Blues

Βασισμένα στο πιάνο και με τις περισσότερες επιρροές από jazz, συγκριτικά με οποιοδήποτε άλλο στυλ, τα West Coast Blues είναι στην πραγματικότητα το είδος που ευδοκίμησε στην California, που φιλοξένησε πολλούς ‘μετανάστες’ καλλιτέχνες, οι οποίοι και το ανέδειξαν. Πολλοί από τους μεταπολεμικούς Τεξανούς κιθαρίστες μετακόμισαν στη συγκεκριμένη πολιτεία και το jazzy – T-Bone Walker στυλ που σόλαραν, θα γινόταν ο ήχος που θα χαρακτήριζε αυτό το είδος blues. Η Δυτική Ακτή διέθετε και blues πιο γλυκά, με μελιστάλαχτα φωνητικά, που συχνά περνούσαν στο πεδίο των blues της πόλης. Το ύφος της Δυτικής Ακτής ήταν αυτό που μοιράστηκαν και πολλοί καλλιτέχνες των jump blues, αφού πολλές ορχήστρες που περιόδευαν τα ’40s κατέληξαν να παραμένουν εκεί, μόνιμα.

Από αυτούς οι χαρακτηριστικότεροι παίκτες ήταν οι Charles Brown, Pee Wee Crayton, Lowell Fulson και ο ‘μεγάλος’ Percy Mayfield.

Ένα δείγμα από τον κύριο Percy Mayfield – Life Is Suicide

Louisiana Blues

H πιο χαλαρή εκδοχή και με το στυλ των κρουστών του Jimmy Reed του ήχου του Chicago, τα Louisiana Blues έχουν αισθητικά στοιχεία που τα διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα είδη. Η κιθάρα είναι απλή αλλά αποτελεσματική, σαφώς επηρεασμένη από τις boogie πεπατημένες των singles του Jimmy Reed, με φιλελεύθερες δόσεις τωνLightnin’ Hopkins και Muddy Waters. Ο ρυθμός τους περιγράφεται ως  «ένα βαρύ και αργόσυρτο περπάτημα,» κάνοντας ακόμη και τα πιο γρήγορα κομμάτια να ακούγονται ως αργά blues απλά με ένα ελάχιστα πιο γρήγορο παίξιμο. Οι μέθοδοι και τεχνικές παραγωγής στις περισσότερες ηχογραφήσεις χρησιμοποιούν το εφέ echo, δίνοντας την αίσθηση της μαυρίλα τόσο στον ήχο όσο και στην αίσθηση που προκαλούν, γεγονός που τους δίνει και την εναλλακτική ονομασία ως «swamp blues» (τα blues του βάλτου).

Χαρακτηριστικότεροι καλλιτέχνες του είδους οι Slim HarpoLightnin’ Slim και Lazy Lester.

Μία από τις μεγάλες επιτυχίες του Slim Harpo – Baby, Scratch My Back

Piano Blues

Ένα είδος το οποίο διατρέχει όλη την ιστορία αυτής της μουσικής και αγκαλιάζει σχεδόν τα πάντα από ragtime, barrelhouse, boogie-woogie, από τα γλυκά jazz στυλ της Δυτικής Ακτής μέχρι τα σκληρά hard-rock Chicago blues. Οι μεγαλύτεροι παίκτες του είδους είναι οι Big Maceo Merriweather, Leroy Carr, Sunnyland Slim, Roosevelt Sykes, Albert Ammons, και Otis Spann.

Ένα χαρακτηριστικό κομμάτι από Leroy Carr & Scrapper Blackwell – Memphis Town

Modern Acoustic Blues

Σε αυτό το είδος οι νεότεροι καλλιτέχνες θυμούνται και αναβιώνουν τη μουσική των παλαιότερων bluesmen, κλίνοντας περισσότερο στην country πλευρά των blues. Εδώ δίνεται μεγάλη έμφαση στη δεξιοτεχνία των μουσικών, παρέχοντας μερικούς από τους καταπληκτικότερους καλλιτέχνες, που κάνουν πολλά παραπάνω τελικά, από το να αναπαράγουν τους ήχους του παρελθόντος. Το ευρύ ακροατήριο της folk μουσικής και η αναβίωση των αυθεντικών blues κατά τα μέσα των ’60s, έδωσε πλούσιο υλικό στο συγκεκριμένο είδος, από τον επαρχιωτισμό μέχρι προσωπικές δηλώσεις. Συνεχίζει πάντως να παράγει εξαιρετικά δείγματα ακουσμάτων και οι καλλιτέχνες που αξίζουν την προσοχή μας είναι κυρίως  οι John HammondRory Block, John Cephas, Taj Mahal, και οι πρώτες ηχογραφήσεις της Bonnie Raitt.

Εδώ δύο μεγάλοι κύριοι σε ζωντανή εμφάνιση το 1993: John Lee Hooker & John Hammond – Ride, Ride, Ride

Πηγές: Wikipedia, Allmusic.com, Stephen B. Pendrak Blues Music Web Page

7 σχόλια στο Blues Styles

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s