Soul Music


Για να μάθουμε την προέλευση της soul μουσικής ακολουθούμε τη διαδρομή των γραμμών του τρένου που μετέφεραν τους μαύρους αγρότες από το νότο στο βορρά των ΗΠΑ. Αυτοί οι άνθρωποι των blues έφτασαν στο βορρά με τις αποσκευές τους γεμάτες από τη μουσική τους. Τα παραδοσιακά τραγούδια του νότου κάτω από την ταμπέλα race music αρχίζουν να εξελίσσονται με διάφορες μορφές και να δημιουργούν νέα είδη μουσικής όταν αναμιγνύονται με την εξευγενισμένη jazz των πόλεων.

Οι Μουσικές Ρίζες

Αν πιάσουμε την ιστορία από την αρχή κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’40 από τα jump blues ξεπηδά το rhythm & blues. Είναι το πρώτο είδος που πλέον δίνει έμφαση στο τραγούδι αυτό καθεαυτό και όχι στον αυτοσχεδιασμό. Από αυτό σύντομα θα προκύψουν τα δύο βασικότερα παρακλάδια που στις αρχές θα εμπλέκονται μεταξύ τους: το rock ‘n roll που θα ταιριάξει περισσότερο στους λευκούς και τη soul που θα την προτιμήσουν οι μαύροι και είναι το αποτέλεσμα ανάμιξης των gospels και του rhythm & blues.

Ο Ορισμός

Αν και από το 1946 η λέξη soul σημαίνει στην αργκό της jazz ενστικτώδης ποιότητα που βιώνουν οι μαύροι ως χάρισμα και αρετή, εννοιολογικά ο ορισμός της soul μουσικής διατυπώνεται για πρώτη φορά το 1961 για να περιγράψει τη νέα μουσική gospel αυτή τη φορά με στίχους εμπνευσμένους από τα κοσμικά και όχι από τα θεία. Με λίγα λόγια όπου εμφανίζεται η λέξη «Χριστός» στα gospels, στη soul αντικαθίσταται με τη λέξη «κοπέλα».

Η Γεωγραφική Προέλευση

Πολλοί λένε ότι η βάση της soul είναι το Chicago με τη Νέα Υόρκη, το Detroit, το Memphis και το Florence να ακολουθούν πολύ γρήγορα. Κάθε πόλη είχε τα δικά της ιδιαίτερα τοπικά χαρακτηριστικά gospels που έδωσαν διαφορετική μορφή και κατεύθυνση σε αυτό το είδος μουσικής.

Το Florence της Alabama είχε τα FAME Studios. Εκεί ηχογραφούσαν οι Jimmy Hughes, Percy Sledge & Arthur Alexander και η Aretha Franklin κατά τη διάρκεια των 60’s. Τα Fame Studios διατηρούσαν στενή σχέση με τη δισκογραφική που συνείσφερε σημαντικά στο χώρο της soul τη Stax Records από το Memphis, αφού πολλοί από τους μουσικούς και τους παραγωγούς που δούλεψαν στην πρώτη, συμμετείχαν σε πολλές ηχογραφήσεις στην Αλαμπάμα.

Η Motown Records ήταν από τις θρυλικές εταιρείες του χώρου με έδρα το Detroit που πυροδότησαν το είδος κατά τη δεκαετία του ‘60 αν και μέχρι τότε ο ιδιοκτήτης της Berry Gordy αυτοχαρακτηριζόταν ως παραγωγός pop μουσικής. Με δημιουργούς όπως Stevie Wonder, Gladys Knight & the Pips, Marvin Gaye, the Temptations και the Supremes κατάφερε να καθιερώσει σε μαύρους και λευκούς το δικό της πολύ ιδιαίτερο στυλ και ήχο.

Στο Chicago, ο Curtis Mayfield ήταν αυτός που βοήθησε να εξελιχθεί η γλυκιά soul, γεγονός που αργότερα του κέρδισε τον τίτλο του Νονού της soul του Βορρά. Ως μέλος του συγκροτήματος The Impressions, ο Mayfield πρωτοστάτησε με ένα χορωδιακό τρόπο ερμηνείας call and response με προέλευση τα gospels και επηρέασε πολλά συγκροτήματα της περιόδου όπως τους συντοπίτες τους Radiants.

Η Εξέλιξη

1960’s

Η soul υπήρξε η μεγάλη ομπρέλα για πολλά και διαφορετικά στυλ που προέρχονταν από το R&B. Η κάθεμιά από τις δισκογραφικές εταρείες είχε εντελώς ιδαίτερο και διαφορετικό χαρακτήρα.

Μέχρι και τα μισά της δεκετίας των ’60s, η soul παρέμεινε κοντά στις ρίζες του R&B. Παρ’ολ’ αυτά καλλιτέχνες από πολλά διαφορετικά μέρη έσπρωχναν το είδος προς εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις. Στα μεγάλα αστικά κέντρα δηλαδή Νέα Υόρκη, Φιλαδέλφεια και Σικάγο η μουσική επικεντρώθηκε σε πιο καλογυαλισμένες παραγωγές με έμφαση στα φωνητικά. Στο Detroit,η Motown δημιουργούσε ένα pop ήχο κρατώντας ισορροπίες μεταξύ gospel, R&B και rock & roll. Στο Νότο η μουσική είχε πιο σκληρό χαρακτήρα με πιο ακατέργαστα και άγρια φωνητικά και με θυμωμένα πνευστά να κάνουν θόρυβο. Όλα αυτά τα στυλ έδωσαν μορφή στη soul, της μουσικής που μεσουράνησε στα charts της μαύρης μουσικής καθ’όλη τη διάρκεια των ’60s και κατάφερε να εισβάλει στο μέχρι τότε άβατο των pop charts των λευκών.

Προς τα τέλη των ’60s, η soul  κατακερματίζεται, με καλλιτέχνες όπως James Brown και Sly Stone να δημιουργούν funk ήχους και άλλους να αναπτύσσουν πιο ήπιες εκδοχές της soul. Παρ’ όλο πάντως που μετεξελίχθηκε, δε χάθηκε. Επηρέασε και διαχύθηκε σε άλλα μουσικά είδη των επόμενων δεκαετιών, ενώ πάντα υπήρχαν οι καλλιτέχνες που συνέχισαν να παίζουν τους παραδοσιακούς τις ήχους.

1970s

Κατοπινά παραδείγματα της soul περιλαμβάνουν κομμάτια όπως το I’ll Take You There από The Staple Singers και τις ηχογραφήσεις του Al Green κατά τα ‘70s, στα studios του Willie Mitchell στο Memphis. Η Hi Records του Mitchell συνέχισε την παράδοση της Stax, κυκλοφορώντας πολλές επιτυχίες από τους Green, Ann Peebles, Otis Clay, O.V. Wright και  Sly Johnson. Ο Bobby Womack αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα καλλιτέχνη που συνεχίζει να παράγει soul ήχους  στα ’70s και ’80s.

Στο Detroit, ο παραγωγός Don Davis δούλευε με καλλιτέχνες της Stax όπως Johnnie Taylor και The Dramatics. Αρχές των ’70s δημιουγίες από The Detroit Emeralds (Do Me Right) αποτελούν τη γέφυρα μεταξύ soul και το μετέπειτα disco ήχο. Καλλιτέχνες της Motown όπως Marvin Gaye, Michael Jackson, Stevie Wonder και Smokey Robinson συνείσφεραν σημαντικά στην εξέλιξη της soul, παρόλο που τα τραγούδια τους είχαν περισσότερη pop φλέβα από ότι τα κλασσικά των Redding, Franklin και Carr. Ακόμη και οι ηχογραφήσεις των καλλιτεχνών με έδρα το Σικάγο που διέφεραν σημαντικά από την κλασσική soul, αποτελούσαν και αυτοί βασικό συστατικό του είδους.

Στις αρχές των ’70s, αρχίζουν να διακρίνονται οι επιρροές της soul σε άλλα είδη μουσικής, με πρώτο και καλύτερο το psychedelic rock. Ο κοινωνικό-πολιτικός αναβρασμός της περιόδου ενέπνευσε πολλούς καλλιτέχνες όπως Gaye και Curtis Mayfield με αποτέλεσμα να κυκλοφορήσουν albums διαμαρτυρόμενοι σε ό,τι συνέβαινε γύρω τους. Ο James Brown μπήκε για τα καλά στο χορό της funk και το είδος καθιερώνεται με συγκροτήματα όπως ParliamentFunkadelic και The Meters. Πιο ευέλικτα σε ήχο σχήματα όπως οι War, the Commodores και οι Earth, Wind and Fire ήταν τα δημοφιλέστερα της εποχής εκείνης. Μεγάλη επιτυχία μάλιστα είχαν και αρκετοί με εμπορικό ήχο όπως οι Hall & Oates και Oaklands Tower of Power, όπως επίσης και μία νέα γενιά φωνητικών συγκροτημάτων και σχημάτων με ήχο πιο αστικό όπως The Delfonics και οι Unifics. Μέχρι το τέλος των ’70s, η disco και η funk were κυριαρχούσαν στα charts. Ο ήχος της Φιλαδέλφεια (Philly), όπως και άλλα ρεύματα της soul είχαν πλέον μπολιαστεί με το funk. Η περίοδος χαρακτηρίζεται από τις επιτυχίες των The OJays και The Spinners.

1980s μέχρι σήμερα

Η εμφάνιση της hip hop κουλτούρας κατά τα ’70s λειτούργησε ως ντόμινο για τον ήχο της soul κατά τα ’80s. Ο Afrika Bambaata & The Soulsonic Force με τον ηλεκτρονικό τους ήχο και αναδείχθηκαν με επιτυχίες όπως το «Planet Rock» και «Looking For The Perfect Beat». Οι soul δημιουργοί συνειδητοποίησαν ότι θα πρέπει να έχουν πιο ισχυρά beats και ρυθμό και ανακάλυψαν ένα καινούργιο τρόπο για να συνδυάζουν τη soul με synthesizers και drum machines.

Παραγωγοί όπως οι «Jimmy Jam» και Terry Lewis, οι Reid και Babyface στράφηκαν σε πιο σκληρούς και πιο πλούσιους –σχεδόν επικούς- ήχους soul, που βασίζονταν στο ρυθμό, το beat, αντί για τα φωνητικά της παραδοσιακής soul, προσφέροντας έτσι αναρίθμητες επιτυχίες για τη Janet Jackson, τους TLC, τον Alexander ONeal, The SOS Band και το Bobby Brown. Παρά αυτή τη στροφή, αναδείχθηκαν πολλοί soul τραγουδιστές όπως οι Michael Jackson, Whitney Houston, Anita Baker και Sade, οι οποίοι μονοπώλησαν τη δεκαετία των ‘80s.

Ο στιχουργός και παραγωγός Teddy Riley μαζί με άλλους δημιούργησαν το new jack swing (γνωστό και ως swingbeat), το οποίο βασιζόταν τόσο στη soul όσο και στο hip hop. Ο ήχος του Riley διακρινόταν από τα beats της hip hop, gospel και μελωδίες jazz, με αποτέλεσμα έναν ακατέργαστο και χαλαρό ήχο.

Μετά την παρακμή της disco και της funk στις αρχές των ’80s, η soul βρίσκει διέξοδο στον ήχο της electro. Το πάντρεμα αυτών των δύο  καταλήγει στη γέννηση ενός νέου είδους γνωστού και ως σύγχρονο R&B, που φυσικά είχε πολύ μικρή σχέση με το αυθεντικό στυλ του rhythm & blues.

Στα μέσα δεκαετίας των 80s και συγκεκριμένα στο Chicago, η house μουσική είναι το νεογέννητο είδος με τρεις μαμάδες: τη soul, funk και disco. Εδώ έχουμε αποκλειστικά και μόνο χρήση των synthesizers και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.Η House και η techno γνώρισαν ευρεία αποδοχή τέλη της δεκαετίας των 80s και παραμένουν δημοφιλή είδη μέχρι και σήμερα.

2000’s

Η neo-soul πρωτοεμφανίζεται γύρω στο 1994 στις ΗΠΑ. Ωστόσο το μουσικό τοπίο έχει αλλάξει πολύ: όλες οι δισκογραφικές soul μουσικής ανήκουν στις μεγάλες και αυτές δεν έχουν κανένα λόγο να επενδύσουν σε αυτό το είδος μουσικής, όταν μάλιστα τα λεφτά τους έρχονται από τη γιγάντια πια βιομηχανία της hip hop.

Πηγές: allmusic.com & Wikipedia

7 σχόλια στο Soul Music

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s